Περίπτυστοι εικόνες Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας
Παναγία η Δημιοβήτισσα η επονομαζόμενη και Παναγία η Εσφαγμένη
Η ιερά εικόνα της Παναγίας Βρεφοκρατούσας, η «Ελπίς των Χριστιανών» είναι θαυματουργός και ευρίσκεται στην μονή Δημιόβης στον Ταΰγετο, πλησίον του χωριού Ελαιοχώρι (Γιάννιτσα). Έχει εικονογραφηθεί προ της εποχής της Εικονομαχίας, πριν δηλαδή από τους χρόνους της βασιλείας στην Ελληνορωμαϊκή Αυτοκρατορία, του Λέοντος Γ’ Ισαύρου (716-74) 1. Αγιογραφήθηκε περίπου το 700 μ.Χ. και ίσως πριν από αυτό. Η εικόνα της Παναγίας είναι η αρχαιοτέρα θαυματουργός εικόνα της Μεσσηνίας, αλλά και από τις αρχαιότερες όλης της Ορθοδόξου Εκκλησίας.
Η ιστορική διαδρομή της εικόνας της Δημιοβήτισσας καταγράφεται για πρώτη φορά το 1864 στο έργο του αγωνιστού Χριστόδουλου Καπετανάκη: «Περιγραφή της Θεομητορικής αγίας Εικόνος της Διμίνοβας». Ο εικονομάχος αυτοκράτορας Λέων Δ’ (775 μ.Χ.-780) καταδιώκει τους ορθοδόξους χριστιανούς που τιμούν τις εικόνες. Η σύζυγος του όμως αυτοκράτειρα Ειρήνη ευλαβείτο πολύ τις άγιες εικόνες, μάλιστα ως αυτοκράτειρα το 787 αναστήλωσε τις ιερές εικόνες. Ο Λέων πληροφορήθηκε ότι η Ειρήνη προσεύχεται ενώπιον μιάς εικόνος, και θέλησε να την τιμωρήσει. Η εικόνα αυτή ήταν η Παναγία η Δημιοβήτισσα. Με μεγάλο θυμό εισέρχεται στο δωμάτιο όπου ήταν η ιερά εικόνα και με ένα τσεκούρι χτυπά την κεφαλή και το στήθος της Θεομητορικής εικόνος: «Και εν τω άμα έτρεξαν εκ της κεφαλής και του στήθους της Ιεράς Εικόνος καθαρά αίματα, ως και φαίνονται μέχρι σήμερον».
Η Ειρήνη για να προφυλάξει από την καταστροφή την εικόνα της Παναγίας την έριξε από το παλάτι στα νερά του Βοσπόρου. Με θαυμαστό τρόπο η Εικόνα διέπλευσε το Αιγαίο Πέλαγος και κατέληξε «εις τόπον εύκρατον καλούμενον Διμίνοβα». Σύντομα τα θαυμάσια της Θεοτοκίου έγιναν γνωστά στους ευσεβείς πιστούς της Μεσσηνίας και της Λακωνίας, οι οποίοι αφιέρωσαν πολλά χρήματα και άλλα πράγματα και ζώα στην Μονή. Η διήγηση αυτή υπάρχει ακόμη και σήμερα στις καρδιές και τα χείλη των απλών πιστών, των ανθρώπων εκείνων που η λογικοκρατούμενη σκέψη δεν κατόρθωσε να επηρεάσει, και βλέπουν με τα μάτια της καρδιάς, με τα μάτια «του είναι», με τα μάτια των δακρύων, τα μάτια της άσκησης και όχι με τα μάτια της ασθένειας του εγωιστικού ορθολογισμού. Οι απλοί αυτοί πιστοί βιώνουν καθημερινά και σήμερα τα θαύματα και τα θαυμάσια που ποιεί σ’ αυτούς η Παναγία η Δημιοβήτισσα.
Η Μονή πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου και καθ’ όλη την διάρκεια του Δεκαπενταύγουστου ανηφορίζουν χιλιάδες προσκυνητές για να προσκυνήσουν ευλαβικά την Θαυματουργό εικόνα της Παναγίας της Δημιοβήτισσας, την οποία καθημερινά υμνούν οι ευσεβείς Μοναχές, οι οποίες ασκούνται κατά Χριστόν στην μονή Της.
Από το έτος 1843 η ιερά εικόνα λιτανεύεται στην Καλαμάτα για προσκύνηση από τους ευσεβείς χριστιανούς. Η προσκυνηματική αυτή μεταφορά έγινε αρχικώς από την μονή στον ενοριακό ναό του Αγίου Νικολάου Φλαρίου Καλαμάτας κατόπιν, στον ενοριακό ναό Γενεθλίου της Θεοτόκου Γιαννιτσανίκων-Φαρών Καλαμάτας και έκτοτε, με οδοιπορία συνοδευόμενη από εκατοντάδες πιστούς, πραγματοποιείται κάθε έτος από τις 3 Σεπτεμβρίου μέχρι και τις 13 του ιδίου μήνα, για να χαρίσει ποικίλες ιάσεις στους με ευλάβεια τιμώντας Αυτήν.
Στόμα ανθρώπου αδέτω αμαρτωλόν ωδήν θείαν και ύμνον ότι καλόν. Η πανύμνητος Δημιοβήτισσα εμαίς ανυμνείσθω φωναίς ταπειναίς. Μεσσηνίων Προστάτις, δόξα Θεού Ταϋγέτου το στέμμα, ύμνος λαού. Το πανθαύμαστον όντως θαύμα της γης ο Ναός του Υψίστου ο χρυσαυγής. Παναγία Βρεφοκρατούσα η εσφαγμένη η Ελπίς Χριστιανών η υπό πάντων θαυμαζομένη.
Παναγία η Οδηγήτρια της Μονής Βουλκάνου η επονομαζόμενη και Βουλκανιώτισσα
Θαυματουργός εικόνα της μονής Βουλκάνου. Η Παναγία είναι σε προτομή στον τύπο της Οδηγήτριας. Έχει επιζωγραφιστεί δύο φορές το 1772 και το 1856 και φέρει αργυρή-επίσχυση επένδυση. Εικάζεται ότι εικονογραφήθηκε περί τον 15 ο αιώνα αρχές 16 ου αλλά τα τεχνοτροπικά της χαρακτηριστικά δηλώνουν μεταγενέστερο χρόνο εικονογραφήσεως της .
Είναι μικρή εικόνα ζωγραφισμένη σε ξύλο διαστάσεων 0,36 ύψος και πλάτος 0, 29. Εικονίζει την Θεοτόκο κρατούσα με το αριστερό της χέρι τον μικρό Ιησού. Είναι εξ ολοκλήρου επιχρυσωμένη και διαμαντοστόλιστη στην Σμύρνη, από το έτος 1857. Φέρει την επιγραφή: «Η ΟΔΗΓΗΤΡΙΑ ΕΠΟΝΟΜΑΖΟΜΕΝΗ ΤΩ ΟΡΕΙ ΒΟΥΛΚΑΝΩ» Όπισθεν της εικόνος αναγράφεται: «Παρθένιος Καθηγούμενος της Θεοτόκου Βουλκάνου έτει 1772 ιδιόχειρος εμού Γεωργίου». Άγνωστος ο τρόπος ευρέσεώς της αλλά από τα τέλη το ΙΕ’ αιώνα ευρίσκεται στην μονή Βουλκάνου.
Κατά την πανήγυρη της μονής, εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου, μεγάλη είναι η προσέλευση των προσκυνητών από την Μεσσηνία και όλη την Ελλάδα προκειμένου με πίστη να αποθέσουν στην Παναγία την Βουλκανιώτισσα τον πόνο, την ικεσία και την ελπίδα τους . Η ιερά εικόνα κάθε χρόνο λιτανεύεται στην πόλη της Μεσσήνης από 20 Σεπτεμβρίου και παραμένει στο μετόχι της μονής στην Μεσσήνη έως 28 του ιδίου μήνα, σε ανάμνηση του γεγονότος της διασώσεως της πόλεως αυτής εκ του λοιμού που είχε ενσκήψει σ’ αυτήν κατά τον ΙΖ’ αιώνα.
Πολλά είναι τα θαύματα που έχει διενεργήσει η Βουλκανιώτισσα, τα οποία εξιστορούν οι πιστοί της Μεσσηνίας και όλου του κόσμου και μέχρι σήμερα γίνονται ένεκα της φιλανθρωπίας της Θεοτόκου της χαρίζουσας παντοδαπάς ιάσεις. Η ιερά εικόνα της Παναγίας της επονομαζομένης Βουλκανιωτίσσης απολαμβάνει μεγάλου σεβασμού εκ μέρους του Μεσσηνιακού λαού από των παλαιών χρόνων μέχρι σήμερα.
Μεσσηνίας απάσης προσκυνούμεν το καύχημα, την θαυματουργόν Σου Εικόνα, Βουλκανιώτισσα Δέσποινα, βλυστάνουσαν αφθόνως δωρεάς, χαρίτων ουρανίων τοις πιστοίς, και φρουρούσαν πανταχόθεν την Σην Μονήν, τω πόθω καυχωμένην Σοι. Δόξα τοις θαυμασίοις Σου Αγνή, δόξα τη θεία σκέπη Σου, δόξα τη προς ημάς Σου αγαθή, προνοία Άχραντε.
Παναγία η Υπαπαντή
Είναι ο θησαυρός της πόλεως της Καλαμάτας, η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας Υπαπαντής.
Εικόνα διαστάσεων (1,10 Χ 0,68) του 17 ου αιώνα, «Η Φοβερά προστασία», ευρίσκεται στον Μητροπολιτικό ναό της Υπαπαντής του Χριστού στην Καλαμάτα. Έχει υποστεί πολλές επιζωγραφίσεις οι οποίες δεν αλλοίωσαν το πρωτότυπο. Η Παναγία κρατά το χέρι του Χριστού, ο οποίος στρέφει το κεφάλι του και κοιτάζει τον Αρχάγγελο Γαβριήλ τον δεικνύοντα το σύμβολο του Πάθους, τον Σταυρό.. Διαφοροποιημένος τύπος της Παναγίας του Πάθους. Οι οφθαλμοί της Παναγίας είναι ωραιότατα ζωγραφισμένοι γι’ αυτό και φέρει και το προσωνύμιο «Παναγία η Καλομμάτα». Ανερεύθη μετά το έτος 1770 κατόπιν οράματος του ιπποκόμου του τότε Πασά της Καλαμάτας και έκτοτε έχει διασωθεί από πολλές καταστροφές.
Πολλά είναι τα θαύματα τα οποία έχουν καταγραφεί επ΄ ονόματι της Παναγίας της Υπαπαντής και συνεχίζουν να καταγραφονται σε όσους με πίστη την προσκυνούν. Αποτελεί όχι μόνο παμμεσηνιακό προσκύνημα αλλά και παγκόσμιο. Κάθε έτος οι Μεσσήνιοι πανηγυρίζουν την Παναγία Υπαπαντή με δεκατετραήμερο προσκύνημα από 27 Ιανουαρίου μέχρι και 9 Φεβρουαρίου με αποκορύφωση στις 2 Φεβρουαρίου κατά την εορτή της Υπαπαντής του Χριστού όπου τελείται, η καθιερωθείσα από το 1889 μετά την Θεία Λειτουργία, λιτάνευση της ιεράς εικόνος ανά την πόλη της Καλαμάτας με την συμμετοχή πλήθους Αρχιερέων και άλλων κληρικών, κρατικών παραγόντων και χιλιάδων πιστών.
Η αρχαία και υπέρφωτος εικόνα της Παναγίας Υπαπαντής, η πρόμαχος και πολιούχος των Καλαμών και πάσης της Μεσσηνίας, η σκέπη και το στήριγμα, είναι το αχανές πέλαγος των θαυμασίων του Θεού. Εμπρός στην Παναγία την Υπαπαντή «πανηγυρίσατε και ίδετε εις το πάνσεπτον πρόσωπόν Της υπόδειγμα Μητρός, κανόνα ασφαλή και εικόνα αγίαν τιμίας μητρότητος! Ζηλώσατε την αρετήν Της, την ευλαβή φιλοτεκνίαν και στοργήν Της, την ευσέβειάν Της, την υπακοήν Της εις τον Νόμον και το θέλημα του Θεού. Ελάτε εις τον ναόν, βρέφη αθώα και παιδία απειρόκακα, χαρήτε, σκιρτήσατε, χορεύσατε «παίξατε» μαζί με τον μικρόν Χριστόν! Χαρίστε Του το απόνηρον χαμόγελό σας και τραγουδήστε Του με τα αμόλυντα στόματά σας, όπως ξέρετε, όπως μπορείτε, την αγάπην σας δι’ Αυτόν! Πέστε Του με τα γλυκά δάκρυά σας τα παράπονα του κόσμου διά την αδικίαν και το κακό που επικρατεί, και ζητήστε Του να καμη έλεος και δι’ εμάς τους μεγαλυτέρους, και δια τον κόσμον όλον» (Από την ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου στον Μητροπολιτικό Ναό της Υπαπαντής του Χριστού Καλαμάτας 2 Φεβρουαρίου 2010).
Πιστοί νυν σκιρτήσωμεν επί τη χάριτι, Τη αύθις δοθείση ημίν παρά της θείας μορφής, Ευσπλάχνου προστάτιδος, πάντων των Μεσσηνίων,
και χαρά ευφημούντες, Άσωμεν τη Κυρία ευσεβώς προσφωνούντες Δόξά σοι κοσμοσώτειρα Κόρη πανυμνητε!
Παναγία η Πεταλιδιώτισσα
Πρόκειται για εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής. Ευρίσκεται στον ιερό ναό της Ζωοδόχου Πηγής Πεταλιδίου, μίας μικρής κωμόπολης στα δυτικά του Μεσσηνιακού κόλπου. Στην περιοχή του Πεταλιδίου, μετά την Επανάσταση του 1821, εγκαθίστανται Μανιάτες και από το 1833 οι νέοι αυτοί κάτοικοι άρχισαν να κτίζουν τον ιερό ναό της Παναγίας και τις πρώτες κατοικίες τους. Ο Ναός περατώθηκε και εγκαινιάσθηκε, το έτος 1835, από τον Επίσκοπο Μεσσήνης Ιωσήφ Νικολάου ή Καρώνη. Σ΄ αυτόν τον ναό τεθησαύρισται απο το έτος 1841 η εικόνα της Παναγίας της επονομαζομένης Πεταλιδιώτισσας.
Εφιλοτεχνήθη από τον Ιωάννη Π. Μαυρομιχάλη κατά το έτος 1841 κατόπιν του παρακάτω θαύματος της Θεοτόκου· «Ναυτικός τις, ονόματι καπετάν Νικόλας Μουστάκης, εκ Χίου καταγόμενος, πλέων εις τον Μεσσηνιακόν κόλπον, εξεγερθείσης τρικυμίας, εδεήθη τη Θεοτόκω υπέρ της σωτηρίας του πλοίου, υποσχεθείς όπως ποιήση παν αίτημα Αυτής. Τότε παρευθύς, τη χάριτι της Παναγίας, το πλοίον μετά του πληρώματος άπαντος ευρέθη σώον παρά την ξηράν. Όθεν η Πανάμωμος ενεφανίσθη τω ναυτικώ εντός κολυμβήθρας εκχειλιζούσης ύδωρ ζωοπάροχον. Κρατούσα εις τας αγκάλας τον Χριστόν και περιστοιχιζομένη υπό δύο Αγγέλων, προσέταξε τον διασωθέντα, όπως αναλάβη την ιστόρησιν της εαυτής Εικόνος. Ούτος μετά πίστεως και ευχαριστίας εποίησε το θεομητορικόν αίτημα. Έκτοτε η Πεταλιδιώτισσα Κόρη πολλά θαυμάσια τελεί διά της θαυματουργού αυτής Εικόνος, τον λαόν παραμυθούσα και αγιάζουσα. Η Αγία αύτη Εικών της Παναγίας Πεταλιδιωτίσσης ευρίσκεται σήμερον εις τον ομώνυμον ιερόν Ναόν, εν τω Πεταλιδίω της Μεσσηνίας, τιμωμένη λαμπρώς και βρύουσα δαψιλώς ρείθρα ιαμάτων και θαυμαστών δωρεών (Από το Συναξάρι της εορτής, ποίημα Ισιδώρας Μοναχής).
Από τότε και μέχρι σήμερα η χάρις και τα θαύματα της Παναγίας της Πεταλιδιωτίσσης είναι παρά πολλά και με ταπεινό τρόπο εκδηλώνονται και μαρτυρούνται από πιστούς. Η Παναγία η Πεταλιδιώτισσα, ανεδείχθη προστάτις των εγκυμονουσών γυναικών, των νηπίων, των γονέων, των μη εχόντων τέκνα, των ταλαιπωρουμένων από διάφορες ασθένειες ψυχής και σώματος. Οι κάτοικοι του Πεταλιδίου πανηγυρίζουν, και τιμούν την ιερά εικόνα της Θεοτόκου της Ζωοδόχου Πηγής την Παρασκευή της Διακαινησίμου Εβδομάδος και με ιδιαίτερη ευλάβεια και λαμπρότητα λιτανεύουν το θαυματουργό εικόνισμά Της προς ευλογία και αγιασμό του λαού και του τόπου. Σεπτή σου Εικών, ω Πηγή Ζωοδόχε, χάριτος κρουνοίς Μεσσηνίαν πλουτίζει. Θαυματουργός Εικών Πεταλιδίου κλέος βρύει. Χαίροις Μεσσηνίων καταφυγή, πάσης Εκκλησίας, προστασία θεουργική, Κρήνη Ζωοδόχε, εκχέουσα αφθόνως, ροάς αθανασίας, Πεταλιδιώτισσα.
Η Παναγία Σγράπα
Η θαυματουργός εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής Σγράπας φυλάσσεται στον ομώνυμο προσκυνηματικό ναό στην Πυλία Μεσσηνίας. Η ιερά αυτή εικόνα με θαυμαστό τρόπο έγινε γνωστή στους πιστούς χριστιανούς προκειμένου να αποτελεί το στήριγμα τους, κάθε στιγμή της ζωής τους.
Κατά το έτος 1890 κάτοικοι από ορεινές περιοχές της Αρκαδίας και της Μεσσηνίας εγκαταστάθηκαν στην περιοχή Σγράπα της Πυλίας, πέριξ κατεστραμμένου, από την εποχή της Τουρκοκρατίας ναού της Ζωοδόχου Πηγής, στον οποίο υπήρχε και η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας Σγράπας, η οποία έχει χαθεί.
Μία ευσεβής οικογένεια έκτισε πρόχειρη κατοικία βορείως του ναού. Η καλή σύζυγος και μητέρα 5 παιδιών Αναστασία επικαλείτο κάθε στιγμή της καθημερινότητας της, την Παναγία. Η Θεοτόκος βλέποντας την ειλικρινή ευσέβεια της Αναστασίας την προσκαλεί με διαφόρους τρόπους να βρει την χαμένη εικόνα και τέλος παρουσιάστηκε σε αυτήν. Ένα βράδυ πλησιάζοντας το ξημέρωμα, στον ύπνο της Αναστασίας παρουσιάζεται μία γυναίκα μεγαλοπρεπής και απαστράπτουσα φέρουσα φωτοστέφανο. Η όψη της ήταν αυστηρή και η φωνή της επιτακτική.
-Γιατί Αναστασία δεν υπάκουσες και αδιαφόρησες στις κλήσεις
μου, τις οποίες προ λίγων ημερών έκανα;
Η Αναστασία ξυπνά και βλέπει την Παναγία πρόσωπο προς πρόσωπο. Η όψη της ήταν γεμάτη θεία Δόξα. Της έδωσε εντολές να μεταβεί στο κοντινό χωριό Ίκλαινα και με τον ιερέα και τους κατοίκους να ξεθάψουν την ιερά εικόνα Της. Πραγματικά στις 23 Αυγούστου 1892 ανευρέθη η θαυματουργός εικόνα, η οποία μέχρι σήμερα ποιεί θαυμάσια στους με ευλάβεια προσκυνούντας αυτήν, γιατί η τιμή προς την εικόνα Της, μεταβαίνει στην κυρία Θεοτόκο, η οποία υπεραγαπά όλους τους ανθρώπους και θέλει την ψυχοσωματική ολοκλήρωσή τους χωρίς τοπικούς και χρονικούς περιορισμούς. Στον τόπο της ευρέσεως ανεγέρθηκε ναός. Με την πάροδο των χρόνων οι Αρκάδες αισθανόμενοι την ιδιαίτερη τιμή, που τους έκανε η Παναγία και παρουσιάστηκε στην συμπατριώτισσά τους τους, για την εύρεση της εικόνος Της, κατασκεύασαν με εράνους, τους ξενώνες ανατολικά του ιερού ναού.
Το προσκύνημα της Σγράπας πανηγυρίζει δύο φορές το χρόνο: Την Παρασκευή της Διακαινησίμου Εβδομάδος, την εορτή της Ζωοδόχου Πηγής, την παράσταση της οποίας ιστορεί η ευρεθείσα Εικόνα και την 23η Αυγούστου την Απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου ενώ πολύς λαός προσέρχεται στις παραπάνω πανηγύρεις ψάλλοντας το Απολυτίκιο: «Μέγαν εύρατο Πυλία κλέος, την εικόνα σου, αγνή Παρθένε, υπό την γην κρυπτομένην και μένουσαν˙ φανερωθείσαν δε ταύτην εν θαύμασι, λαός πιστός εορτάζει την εύρεσιν. Όθεν, Άχραντε δώρησαι τα ελέη σου, και πάρεχε προστασίαν σου πάσι τοις ανυμνούσί σε» (ποίημαΜητροπολιτου Μεσσηνίας Χρυσοστόμου Θέμελη).
Παναγία η Ελεήστρια Κορώνης
Η ιερά εικόνα της Παναγίας της Ελεήστριας ευρίσκεται στον ομώνυμο ναό στο κάστρο της Κορώνης.
Η εύρεση σχετίζεται με όραμα, που είχε το έτος 1897, μια ηλικιωμένη γυναίκα από την Κορώνη, η οποία έβλεπε συνεχώς στον ύπνο της την Θεοτόκο, να της υποδεικνύει τον τόπο όπου βρίσκονταν τρεις μικρές εικόνες του Εσταυρωμένου, της Θεοτόκου και του Ευαγγελιστή Λουκά. Κοινοποίησε το σημείο στους κατοίκους της Κορώνης και τους προξένησε κατάπληξη. Αμέσως πάρα πολλοί ανεξαρτήτως φύλου ηλικίας και τάξεως προσέτρεξαν με προθυμία στον χώρο και μετά από ολιγοήμερη εργασία ανευρέθηκαν οι αναζητούμενες εικόνες, τις οποίες είχε οραματισθεί η ευσεβής γραία. Την πρώτη ημέρα ανερεύθη η εικόνα του Εσταυρωμένου, τη δεύτερη η εικόνα της Θεοτόκου και την τρίτη η εικόνα του Ευαγγελιστού Λουκά. Μαζί με τεμάχιο επιτραχηλίου και τεμάχιο λαβίδας. Όλα αυτά ενωθήκαν σε μια εικόνα και αποτέλεσαν την εικόνα της Παναγίας της Ελεήστριας. Η εύρεση των ιερών αυτών εικόνων προξένησε μεγάλο ενθουσιασμό στους κατοίκους της Κορώνης και των γύρω χωριών και άρχισε η αθρόα προσέλευση αυτών στον χώρο της ευρέσεως. Με πολλά αφιερώματα και με προσωπική εργασία σε σύντομο χρονικό διάστημα, έγινε η ανέγερση του ιερού ναοῦ, τα εγκαίνια του οποίου πραγματοποιήθηκαν στις 26 Δεκεμβρίου 1900.
Στην συνείδηση του πιστού λαού της Μεσσηνίας με την πάροδο των χρόνων καθιερώθηκε τη τιμή προς την εικόνα της Παναγίας Ελεήστριας και ο Μητροπολίτης Μεσσηνίας Χριστόστομος Δασκαλάκης δημοσίευσε ειδική Ακολουθία. Η Παναγία η Ελεήστρια εορτάζεται από την εκκλησιαστική κοινότητα της Κορώνης κάθε χρόνο την Παρασκευή της Διακαινησίμου Εβδομάδος, εορτή της Ζωοδόχου Πηγής και η εικόνα λιτανεύεται στην πόλη της
Κορώνης.
Έλεος και χάριν νέμει αεί,Κόρη εν Κορώνη,Η Εικών σου η θαυμαστή,Ελεούσα πάντας, και σώζουσα κινδύνων,Τους επικαλουμένους σέ Ελεήστρια.
Παναγία η Τριχερούσα η εν Φοινικούντι Μεσσηνίας
Η κωμόπολη της Φοινικούντας στο νοτιοδυτικό άκρο της Μεσσηνίας «κατέχει, ως θησαυρόν πολύτιμον, την ιερά θαυματόβρυτον εικόνα της Πανάγιας “Τριχερούσης” και αποτελεί δι΄ αυτήν πολιούχον και προστάτιδα, το κέντρον προσευχητικής αναφοράς των κατοίκων, οι Οποίοι Την ευλαβούνται και τιμούν εν πάση σεμνότητι κα μεγαλοπρέπεια» (Μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος Σαββάτος).
Πρόκειται για αντίγραφο της εν τη Μονή Χιλανδαρίου Αγίου Όρους ευρισκομένης ομωνύμου εικόνος, ποιηθέν κατά τις αρχές του 21 ου αιώνος κατόπιν θαυμαστού σημείου που συνέβη στην κωμόπολη της Φοινικούντας. Κάποια ευγενής γυναίκα προκεχωρημένης ηλικίας καταγομένη από την κωμόπολη αυτή οραματίσθηκε την Πανάχραντο Κόρη να φέρει τρία χέρια και εκφράζουσα την επιθυμία να κατασκηνώσει στην Φοινικούντα. Το όνειρό της κοινοποίησε στον Ιερέα και στους χριστιανούς της κοινότητάς της. Τότε οι ευσεβείς πιστοί της Φοινικούντας αναζήτησαν παρόμοια εικόνα και την βρήκαν στην Μονή Χιλανδαρίου του Αγίου Όρους
Αυτή η εικόνα της Παναγίας του Αγίου Όρους με την ονομασία «Τριχερούσα», έχει την παρακάτω ιστορική διαδρομή. Η εικόνα ανήκε στον Άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό (7ος αιώνας). Όταν κατηγορήθηκε λόγω της υπεράσπισης της εικόνας και του ακρωτηριάστηκε το δεξί χέρι, προσευχήθηκε μπροστά σε αυτήν την εικόνα της Θεοτόκου. Τότε η Παναγία του εμφανίστηκε και του θεράπευσε το χέρι. Από ευγνωμοσύνη, ο Άγιος Ιωάννης τοποθέτησε στην εικόνα ένα αργυρό ομοίωμα του χεριού του. Έτσι η εικόνα απέκτησε «τρίτο χέρι». Η εικόνα είναι ιδιαίτερα σεβαστή στην Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία της Σερβίας.. Παρόμοιες εικόνες βρίσκονται και σε άλλες περιοχές, π.χ. στη Μικρά Ασία και στη Νέα Κίο, όπου η εικόνα της Τριχερούσας έχει μεγάλη συναισθηματική αξία για τους Μικρασιάτες. Η ιστορία, λοιπόν, όχι απλώς αφηγείται ένα θαύμα, αλλά συνδέει την εικόνα με την υπεράσπιση της πίστης κατά των εικονομαχικών αιρέσεων, με την ευλάβεια απέναντι στη Θεοτόκο και με τη συνεχή παρουσία της εικόνος μέσα στους αιώνες. Η Θεοτόκος στην εικόνα παρουσιάζεται ως «Οδηγήτρια», δηλαδή δείχνει τον Χριστό στους πιστούς. Το θαύμα με το χέρι του Αγίου Ιωάννη δείχνει τη δύναμη της Θεοτόκου ως Μεσολαβήτριας και προστάτιδας, δεν βοηθά απλώς, αλλά ενεργεί θαυματουργικά προς όσους με πίστη καταφεύγουν σ’ Αυτήν.
Οι ευσεβείς πιστοί, οι καταγόμενοι από την Φοινικούντα εποίησαν ακριβές αντίγραφο από το πρωτότυπο της αγίας εικόνας της Παναγίας Τριχερούσης και το έτος 2005 ενθρόνισαν αυτό στον ενοριακό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Από το έτος 2010 ορίσθηκε με Προεδρικό Διάταγμα ημέρα εορτασμου το Σαββάτο κάθε χρόνο προ της 12 ης Ιουλίου.
Καθημερινά στον Ναό όπου τεθησαύρισται η Αγία Εικόνα προσέχονται άνθρωπο με δάκρυα στα μάτια να αποθέσουν τα αιτήματά τους στο πρόσωπό Της, να την παρακαλούν για το θαυμα και να αποχωρούν γεμάτοι ελπίδα. Πολλά είναι τα θαυμαστά σημεία που επιτελεί η Αειπάρθενος Τριχερούσα σε όσους με πίστη προστρέχουν σ’ αυτήν και ζητούν την βοήθεια και μεσιτεία Της.
Χαίροις Τριχερούσα πάντων χαρά, Και Φοινικουντίων, σκέπη θεία τε και φρουρός, Ούς σεπτήν μορφήν σου, τιμώντας εκ κινδύνων, Φύλλατε σαις πρεσβείαις, προς τον Φιλάνθρωπον.